De Süleymaniye-moskee — een meesterwerk van Sinan in Istanbul

Istanbul AttractiesDe Süleymaniye-moskee — een meesterwerk van Sinan in Istanbul

De Süleymaniye-moskee – een meesterwerk van Mimar Sinan en een symbool van de gouden eeuw van het Ottomaanse Rijk

De Süleymaniye-moskee (Süleymaniye Camii) is de meest majestueuze keizerlijke moskee van Istanbul en een van de belangrijkste meesterwerken van architect Mimar Sinan, gebouwd voor sultan Süleyman de Grote in de jaren 1550–1557. De moskee is gebouwd op de Derde Heuvel van het oude Istanbul, torent uit boven de Gouden Hoorn en blijft een schitterend voorbeeld van klassieke Ottomaanse architectuur. In 1985 werd de Süleymaniye, samen met de rest van het historische Istanbul, opgenomen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het is niet zomaar een moskee, maar een enorme 'külliye' – een complex van religieuze, educatieve en liefdadigheidsinstellingen dat de imperiale grootsheid van het tijdperk van Süleyman weerspiegelt. Veel architectuurhistorici beschouwen juist de Süleymaniye, en niet de latere en bekendere moskeeën van Istanbul, als het absolute hoogtepunt van de Ottomaanse architectuur – het ideale antwoord op de Byzantijnse Hagia Sophia en tegelijkertijd een creatieve overtreffing daarvan.

Geschiedenis en oorsprong van de Süleymaniye-moskee

Tegen het midden van de 16e eeuw bevond het Ottomaanse Rijk zich op het hoogtepunt van zijn macht. Sultan Süleyman I, in het Westen 'de Prachtige' en in het Oosten 'Kanuni' (de Wetgever) genoemd, voltooide de territoriale uitbreiding van Boedapest tot Bagdad en van de Krim tot Jemen. Hij regeerde meer dan 46 jaar en zijn heerschappij werd de gouden eeuw van het rijk. Volgens de traditie was elke sultan verplicht een keizerlijke moskee te bouwen, die gewoonlijk werd gefinancierd uit oorlogsbuit. Voor Suleiman moest zo'n moskee de meest schitterende zijn – een symbool van zijn macht, rijkdom en vroomheid.

In 1550 gaf Süleyman de opdracht voor de bouw aan Mimar Sinan, de belangrijkste hofarchitect, die zich al had bewezen met een tiental opmerkelijke werken. Tegen die tijd was Sinan een zeventigjarige, ervaren bouwmeester en de Süleymaniye werd zijn grootste project. Sinan zelf zou later zeggen dat de Süleymaniye zijn 'leerlingswerk' was, en hij zou de latere Selimiye-moskee in Edirne als zijn belangrijkste meesterwerk bestempelen. De werkzaamheden duurden zeven jaar, en de moskee werd in 1557 feestelijk geopend in aanwezigheid van de sultan, die de sleutels van de symbolische poort in ontvangst nam.

In de bijna vijf eeuwen van haar bestaan heeft de Süleymaniye-moskee verschillende rampen doorstaan. De eerste grote brand in 1660 beschadigde het interieur; de restauratie werd uitgevoerd door sultan Mehmed IV in barokstijl, wat het oorspronkelijke ontwerp gedeeltelijk vervormde. Een aardbeving in 1766 deed een deel van de koepel instorten. Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende de binnenplaats als munitiedepot, en een brand als gevolg van een explosie veroorzaakte nog meer schade. Tussen 1956 en 1960 vond een grootschalige restauratie plaats, waardoor de moskee haar klassieke uiterlijk terugkreeg. In 2010 begon een nieuwe reeks restauratiewerkzaamheden aan het interieur, en nu verkeert de moskee in uitstekende staat.

Architectuur en bezienswaardigheden in de Süleymaniye

Suleimaniye is de puurste belichaming van de klassieke Ottomaanse architectuur uit de 16e eeuw. De verhoudingen, het metselwerk, de lichtregie en de technische oplossingen worden beschouwd als de norm voor dit genre.

De koepelcompositie – een ideale oplossing

De hoofdkoepel van de Süleymaniye heeft een diameter van 27,25 meter en een hoogte van 53 meter (precies twee keer zo hoog als de diameter – een klassieke verhouding). De koepel rust op vier massieve pijlers en wordt ondersteund door twee grote halve koepels aan de zijkanten – een oplossing die duidelijk geïnspireerd is door de Hagia Sophia, maar verder ontwikkeld is tot een lichtere en elegantere vorm. In tegenstelling tot de Blauwe Moskee met haar cascade van halve koepels, is het systeem hier eenvoudiger en tegelijkertijd technisch geavanceerder. De binnenruimte – een bijna perfect vierkant van 58,5 × 57,5 meter – wekt een gevoel van ruimte en lichtheid op, iets waar Sinan zijn hele leven naar streefde.

De vier minaretten en hun symboliek

De Süleymaniye-moskee heeft vier minaretten met in totaal tien balkons (sherifes). Dit symboliseert het feit dat Süleyman de vierde Ottomaanse sultan was die in Istanbul regeerde na de verovering van de stad, en de tiende sultan in de Ottomaanse dynastie. De twee minaretten bij de ingang van de hoofdbinnenplaats zijn hoger (ongeveer 72 meter), terwijl de twee andere, kortere minaretten op de hoeken van de moskee zelf staan.

Interieur en glas-in-loodramen

Het interieur van de Süleymaniye is bescheiden versierd in vergelijking met latere moskeeën: de sierlijke Iznik-tegels zijn alleen rond de mihrab aangebracht, terwijl het grootste deel van de muren bedekt is met sobere kalligrafische schilderingen. De beroemde glas-in-loodramen van de meester Sarkhoş İbrahim (de dronkaard İbrahim) overspoelen de mihrab met gekleurd licht — een techniek die voor het eerst op deze schaal juist hier werd toegepast. De mihrab en de minbar zijn gemaakt van wit marmer met fijn inlegwerk.

Het complex van de külliye en de türbe

Rondom de moskee ligt een enorm külliye-complex, dat tegelijkertijd met de moskee werd gebouwd: vier madrasa's (theologische scholen), een medische school, een ziekenhuis (timarhane, een van de eerste psychiatrische klinieken ter wereld), een imaret (gaarkeuken voor de armen), een karavanserai, een basisschool, winkels en badhuizen. Het was een heuse 'stad in de stad', waar duizenden mensen studeerden, werden behandeld en hulp kregen. Ten oosten van de moskee bevinden zich twee türbes (mausolea) — die van sultan Süleyman de Grote zelf en die van zijn geliefde vrouw Roksolana (Hürrem Sultan). De graven zijn versierd met verfijnd Iznik-keramiek en worden beschouwd als ware meesterwerken van de Ottomaanse kunst.

Het graf van Mimar Sinan

In de noordwestelijke hoek van het complex, naast de moskee, bevindt zich het bescheiden graf van Mimar Sinan zelf – de architect die meer dan 300 bouwwerken heeft ontworpen en 98 jaar oud is geworden. Dit is het enige bouwwerk waarin hij zelf begraven ligt.

Mimar Sinan: een janitsaar die een genie werd

De geschiedenis van de architect zelf is niet minder boeiend dan die van zijn meesterwerk. Sinan werd rond 1489 geboren in een Grieks-Armeense familie in Cappadocië en werd via het devşirme-systeem in keizerlijke dienst genomen. Hij maakte carrière van eenvoudige genie-ingenieur in het leger van Süleyman de Grote (hij bouwde bruggen en belegeringsmachines) tot hoofdarchitect aan het hof — een functie die hij meer dan 50 jaar bekleedde. In die tijd ontwierp Sinan meer dan 320 bouwwerken: 92 grote moskeeën, 52 kleine, 57 madrasa's, 48 hamams, 35 paleizen, 22 mausolea, 20 karavanserais, 17 imarets en talloze bruggen, waarvan de bekendste de Mehmed-paşa-brug over de rivier de Drina in Bosnië is (ook een UNESCO-monument). Sinan beschouwde drie van zijn werken als zijn belangrijkste: de Şehzade-moskee in Istanbul ("het werk van de leerling"), de Süleymaniye ("het werk van de gezel") en de Selimiye in Edirne ("het werk van de meester"). Hij stierf in 1588 op 99-jarige leeftijd en werd begraven aan de voet van zijn eigen meesterwerk — in een bescheiden mausoleum aan een straat die hij zelf had ontworpen.

Technische geheimen van de koepel en de akoestiek

Het geheim van de stevigheid van de koepel van de Süleymaniye ligt in een zorgvuldig doordacht systeem van steunberen en ontlastingsbogen. Sinan verdeelde het gewicht van de koepel over halve koepels, bogen en massieve pylonen, zodat het gebouw sterke aardbevingen kan doorstaan zonder te bezwijken – en inderdaad, in bijna vijfhonderd jaar heeft de moskee tientallen schokken doorstaan. Het ventilatiesysteem verdient bijzondere aandacht: boven de ingang van de moskee bevindt zich een kleine ruimte waar het roet van olielampen en kaarsen zich concentreerde en niet op de muren en tapijten terechtkwam. Sinan gebruikte het verzamelde roet voor de vervaardiging van hoogwaardige inkt, die aan de sultanale kanselarij werd geleverd. Dit is een echt voorbeeld van ecologisch denken uit de 16e eeuw, dat zijn tijd ver vooruit was. Ook de akoestiek van de moskee is wiskundig berekend: 64 kleiresonatoren in de koepel zorgen ervoor dat de stem van de imam in alle hoeken van de zaal gelijkmatig klinkt, zonder echo en vervorming — een effect dat moderne akoestici meten en tot op de dag van vandaag proberen te verklaren.

Het Külliye-complex als sociale instelling

De Suleymaniye-külliye was niet alleen een religieus centrum, maar ook het grootste sociale centrum van het 16e-eeuwse Istanbul. In het imaret werden dagelijks tot 1000 mensen gratis gevoed — armen, studenten en reizigers. In het Timarhane-ziekenhuis werd een voor die tijd unieke behandeling van psychische stoornissen toegepast met behulp van muziek, waterbehandelingen en gesprekken met artsen — twee eeuwen voordat in Europa een humane benadering van de psychiatrie opkwam. In de vier madrasa's studeerden meer dan 600 studenten, die de Koran, hadiths, recht, wiskunde, astronomie en geneeskunde bestudeerden. De bibliotheek van de külliye bevatte een van de grootste handschriftencollecties van het Ottomaanse Rijk — vandaag de dag zijn deze handschriften verdeeld over de bibliotheken van Süleymaniye en Topkapi.

De türbe van de sultan en Hürrem Sultan

Twee mausolea ten oosten van de moskee verdienen speciale aandacht. De türbe van Süleyman de Grote is een achthoekig gebouw met een koepel, van binnen versierd met prachtige Iznik-tegels met plantmotieven. In het midden staat de sarcofaag van de sultan zelf, bedekt met groene stof met gouden kalligrafie; ernaast liggen de graven van zijn twee dochters en erfgenamen. De türbe van Hürrem Sultan (Roxolana) is kleiner, maar niet minder verfijnd. Haar sarcofaag is versierd met rode tegels met tulpen – haar favoriete bloemen. Hürrem was de eerste sultanin die de officiële status van echtgenote van de sultan kreeg en in het keizerlijke mausoleum werd begraven; haar graf werd het symbool van het begin van het "Sultanaat van de vrouwen" — een periode waarin de vrouwen van het harem een grote invloed hadden op de politiek van het rijk.

Interessante feiten en legendes

  • Het technische wonder van de Süleymaniye is het systeem van resonatoren onder de koepel: in de koepel zijn 64 holle aardewerken potten ingebouwd die de akoestiek verbeteren en ervoor zorgen dat de preek van de imam in alle uithoeken van de zaal te horen is zonder moderne versterking.
  • Sinan controleerde persoonlijk de kwaliteit van de kalk en de stenen, waarbij hij urenlang bij de fundering stond. Volgens de legende weigerde hij met de bouw van de koepel te beginnen totdat de kalk in de mortel enkele jaren had 'gerijpt'.
  • De moskee staat op de steile helling van de Derde Heuvel, en Sinan heeft enorme werkzaamheden verricht om de fundering te versterken: onder het gebouw zijn massieve kelders en waterreservoirs verborgen, die tegelijkertijd als steun en bescherming tegen seismische trillingen dienen.
  • Op de türbe van sultan Süleyman en Roksolana zijn nog steeds sporen van restauraties uit verschillende tijdperken te zien, maar de basis bestaat uit originele Iznik-keramiek uit het midden van de 16e eeuw, een van de beste ter wereld.
  • Na de brand van 1660 werd een deel van de restauratiewerkzaamheden uitgevoerd in barokstijl, maar in het midden van de 20e eeuw werden deze elementen verwijderd en kreeg de moskee haar oorspronkelijke sobere uiterlijk terug.

Hoe bereikt u de Süleymaniye-moskee

De Süleymaniye-moskee ligt in de oude stad, op de top van de Derde Heuvel, op loopafstand van de Grote Bazaar (ongeveer 10 minuten) en de Egyptische Bazaar in Eminönü (15 minuten). De dichtstbijzijnde halte van tram T1 is 'Beyazit-Kapalicharsi' of 'Eminönü'. Vanaf daar is het ongeveer 10-15 minuten lopen door smalle straatjes met een stijging. Wie niet van klimmen houdt, kan met de taxi rechtstreeks naar de zuidelijke ingang van de moskee rijden.

Vanaf de luchthaven IST is het handiger om de metro M11 naar Kâğıthane te nemen, vervolgens de M7 en tram T1. Vanaf de luchthaven Sabiha Gökçen: Havabus-bussen naar Taksim en vervolgens naar Eminönü. De toegang tot de moskee is gratis voor iedereen en je kunt er overdag terecht, behalve tijdens de vijf dagelijkse gebeden. De beste tijd voor een bezoek is de tweede helft van de ochtend of in de namiddag, buiten de gebedstijden.

Tips voor reizigers

Plan minstens 1–1,5 uur in voor de Süleymaniye-moskee: de moskee zelf, twee türbes, de binnenplaats met fontein en een wandeling rond het complex. Ga zeker naar het noordelijke terras achter de moskee – van hieruit heb je een van de beste panoramische uitzichten over Istanbul, met de Gouden Hoorn, de Galatatoren en de Bosporus. Velen vinden dit uitzicht zelfs mooier dan dat vanaf de uitkijkpunten van Galata of Eyüp.

De dresscode is zoals overal: vrouwen bedekken hun hoofd, schouders en knieën; mannen mogen niet in korte broeken naar binnen. Bij de ingang worden gratis sjaals uitgedeeld. Schoenen worden uitgedaan en in een plastic zak meegenomen. Binnen is de moskee minder druk dan de Blauwe Moskee of de Hagia Sophia, wat het een ideale plek maakt voor rustige contemplatie en mooie foto's zonder de menigte. Vlakbij de moskee zijn verschillende restaurants met uitzicht op de Gouden Hoorn — vooral bekend is "Süleymaniyeli Ağa" met klassieke Turkse kipgerechten.

Bezoek zeker de türbe van sultan Süleyman en Hürrem Sultan – de toegang is apart, maar gratis. Voor fans van de serie "The Magnificent Century" is dit bijna een pelgrimstocht: hier rusten de helden van het tijdperk dat de Ottomaanse geschiedenis op zijn kop zette. Het beste moment om foto's te maken is 's ochtends, wanneer het zachte licht de proporties van de koepels benadrukt, of tijdens het gouden uur voor zonsondergang, wanneer de moskee in warm licht baadt. De Süleymaniye-moskee is een plek waar je begrijpt dat imperiale architectuur tegelijkertijd grandioos en ingetogen kan zijn, indrukwekkend zonder overdaad, en dat grote architecten niet worden afgemeten aan de hoeveelheid versieringen, maar aan de zuiverheid van de verhoudingen.

Jouw comfort is belangrijk voor ons, klik op de gewenste markering om een route te maken.
Vergadering ten gunste van minuten voor de start van
Gisteren 17:48

Ook on topic

Cyaneae (Kianei) — de stad van de sarcofagen in Lycië bij Demre
Cyaneae (Kianei) — de stad van de sarcofagen in Lycië bij Demre
Gisteren 17:48
Güvenpark in Kızılay – het monument voor de veiligheid en het hart van Ankara
Güvenpark in Kızılay – het monument voor de veiligheid en het hart van Ankara
Gisteren 17:48
De Oude Moskee (Mersin) — geschiedenis en architectuur van de Eski Cami
De Oude Moskee (Mersin) — geschiedenis en architectuur van de Eski Cami
Gisteren 17:48
Bagaran — de oude hoofdstad van Armenië in de provincie Kars
Bagaran — de oude hoofdstad van Armenië in de provincie Kars
Gisteren 17:48
Veelgestelde vragen — De Süleymaniye-moskee — een meesterwerk van Sinan in Istanbul Antwoorden op veelgestelde vragen over De Süleymaniye-moskee — een meesterwerk van Sinan in Istanbul. Informatie over de werking, mogelijkheden en het gebruik van de dienst.
De toegang tot de Süleymaniye-moskee is voor alle bezoekers volledig gratis. De türbe’s van sultan Süleyman de Grote en Hürrem Sultan zijn eveneens gratis te bezichtigen. Bij de ingang worden gratis hoofddoeken uitgedeeld.
Een külliye is een keizerlijk gebouwencomplex dat rond een centrale moskee is gebouwd. De Süleymaniye omvatte vier madrasa’s met meer dan 600 studenten, het Timarhane-ziekenhuis, een imaret (eetzaal voor armen en reizigers), een basisschool, badhuizen, winkels en een bibliotheek met een van de grootste handschriftencollecties van het Ottomaanse Rijk. In die tijd was dit het belangrijkste sociale centrum van Istanbul in de 16e eeuw.
Mimar Sinan was de belangrijkste hofarchitect van het Ottomaanse Rijk en ontwierp meer dan 320 bouwwerken, waaronder 92 grote moskeeën, paleizen, bruggen en badhuizen. Hij werd rond 1489 geboren in Cappadocië, begon als militair ingenieur onder Süleyman de Grote en bekleedde meer dan 50 jaar de functie van hofarchitect. Sinan noemde de Süleymaniye zelf een 'werk van een leerling' en beschouwde de latere Selimiye-moskee in Edirne als zijn belangrijkste meesterwerk. Hij stierf op ongeveer 99-jarige leeftijd en werd begraven in een bescheiden graf bij de noordwestelijke hoek van zijn eigen complex.
De vier minaretten met tien balkons (sherifes) hebben een symbolische betekenis: vier minaretten betekenen dat Süleyman de vierde Ottomaanse sultan was die in Istanbul regeerde na de verovering van de stad in 1453, en de tien balkons duiden erop dat hij de tiende sultan in de Ottomaanse dynastie was.
In de koepel van de moskee zijn 64 holle kleiresonatoren ingebouwd. Dankzij dit systeem klinkt de stem van de imam gelijkmatig in alle hoeken van de zaal, zonder echo of vervorming — en dat zonder enige vorm van moderne geluidsversterking. De berekening werd in de 16e eeuw wiskundig uitgevoerd door Sinan, en moderne akoestici bestuderen dit effect tot op de dag van vandaag. Boven de ingang bevond zich ook een speciale ruimte voor het opvangen van roet van de lampen, dat Sinan omzette in inkt voor de sultanale kanselarij.
Ten oosten van de moskee staan twee mausolea. In de achthoekige türbe met koepel rust sultan Süleyman de Grote zelf, en daarnaast bevinden zich de graven van zijn twee dochters en erfgenamen. In de aangrenzende türbe ligt zijn vrouw Hürrem Sultan (Roksolana) begraven – de eerste officiële echtgenote van een zittende sultan in de geschiedenis van het Ottomaanse Rijk. Haar sarcofaag is versierd met rode tegels met tulpen. Daar, in een bescheiden graf bij de noordwestelijke hoek van het complex, rust ook de architect Mimar Sinan zelf.
De Süleymaniye-moskee is strakker en ingetogener dan de Blauwe Moskee (Sultanahmet Camii): er is minder versiering, er is geen trapsgewijze opeenstapeling van halve koepels en de ruimte wordt ervaren als één samenhangend en luchtig geheel. In tegenstelling tot de Hagia Sophia, die Sinan inspireerde, is de Süleymaniye-moskee van oorsprong een moskee en geen verbouwde kathedraal. Veel architectuurhistorici beschouwen juist de Süleymaniye-moskee als het hoogtepunt van de Ottomaanse architectuur: Sinan paste de principes van de Hagia Sophia toe en creëerde een elegantere technische oplossing. Bovendien is de Süleymaniye aanzienlijk minder drukbezocht – een bezoek hier is rustiger en comfortabeler.
In 1985 werd de Süleymaniye-moskee opgenomen in het UNESCO-werelderfgoed „Historische wijken van Istanbul“ als een uitmuntend monument van de klassieke Ottomaanse architectuur uit de 16e eeuw. De opname had betrekking op het gehele historische centrum van de stad – van het Topkapi-paleis tot de wijk Zeyrek – en de Süleymaniye werd een van de belangrijkste objecten in dit ensemble.
Het Timarkhane bij Suleymaniye was een van de eerste ziekenhuizen ter wereld waar psychische stoornissen op humane wijze werden behandeld: patiënten werden behandeld met muziek, waterbehandelingen en gesprekken met artsen — zo’n twee eeuwen voordat dergelijke praktijken in Europa opkwamen. Dit maakt het complex tot een uniek sociaal fenomeen uit de zestiende eeuw, dat zijn tijd ver vooruit was op het gebied van geneeskunde en psychiatrie.
De bouw duurde zeven jaar, van 1550 tot 1557. In de loop van bijna vijf eeuwen heeft de Süleymaniye-moskee een brand in 1660 doorstaan (waarna een deel van het interieur in barokstijl werd hersteld), een aardbeving in 1766, waarbij een deel van de koepel instortte, en nog een brand tijdens de Eerste Wereldoorlog. Een grootschalige restauratie in de jaren 1956–1960 gaf de moskee haar oorspronkelijke sobere uiterlijk terug. In 2010 vond een nieuwe restauratiegolf van het interieur plaats.
De Süleymaniye-moskee is overdag geopend voor bezoekers, maar sluit tijdens de vijf dagelijkse gebeden. De gebedstijden variëren per seizoen. U kunt het beste halverwege de ochtend of in de vroege namiddag komen, tussen de gebeden door. U kunt het gebedsschema gemakkelijk raadplegen via apps zoals Ezan Vakti of op de website van Diyanet İşleri Başkanlığı.
Vlak bij de moskee bevinden zich verschillende restaurants met uitzicht op de Gouden Hoorn. Een van de bekendste is „Süleymaniyeli Ağa”, waar klassieke Turkse gerechten worden geserveerd. De wijk Süleymaniye in het district Fatih staat bekend om zijn lokale eetgelegenheden met traditionele gerechten, ver weg van de toeristische drukte van het centrum.
Gebruikershandleiding — De Süleymaniye-moskee — een meesterwerk van Sinan in Istanbul De Süleymaniye-moskee — een meesterwerk van Sinan in Istanbul -gebruikershandleiding met een beschrijving van de belangrijkste functies, mogelijkheden en gebruiksprincipes.
De moskee is tijdens de vijf dagelijkse gebeden gesloten voor toeristen, dus controleer van tevoren het tijdschema – dit varieert per seizoen. Het beste moment is halverwege de ochtend of in de vroege namiddag. Voor foto’s is het licht het mooist in de ochtenduren, wanneer het zachte licht de verhoudingen van de koepels benadrukt, of tijdens het gouden uur vlak voor zonsondergang.
De dichtstbijzijnde haltes van tram T1 zijn „Beyazıt-Kapalıçarşı“ en „Eminönü“. Vanaf beide haltes is het ongeveer 10–15 minuten lopen naar de moskee, waarbij je een stuk bergopwaarts moet. Vanaf de luchthaven IST neemt u metro M11 naar Kâğıthane, vervolgens M7 en tram T1. Vanaf de luchthaven Sabiha Gökçen — Havabus-bussen naar Taksim en vervolgens naar Eminönü. Als u niet te voet de heuvel op wilt, brengt een taxi u rechtstreeks naar de zuidelijke ingang.
Vrouwen moeten hun hoofd, schouders en knieën bedekken; mannen mogen de moskee niet in korte broek betreden. Sjaals worden gratis bij de ingang uitgedeeld. Schoenen moeten worden uitgedaan en in een speciale plastic zak naar binnen worden meegenomen, die ter plaatse wordt verstrekt. De toegang tot de moskee is gratis.
Als u binnenkomt, let dan op de hoofdkoepel met een diameter van 27,25 meter en een hoogte van 53 meter – twee keer zo hoog als zijn diameter. Bekijk het stelsel van twee halve koepels aan weerszijden, die een gevoel van ruimte creëren. Zoek de mihrab in de nis: de glas-in-loodramen van meester Sarkhos Ibrahim overspoelen deze met gekleurd licht. De Iznik-tegels zijn juist rond de mihrab geconcentreerd — de rest van de afwerking is bewust ingetogen. Kijk omhoog: in de koepel zijn 64 kleiresonatoren ingebouwd, die zorgen voor een unieke akoestiek.
Ten oosten van de moskee bevinden zich twee afzonderlijke mausolea die gratis te bezoeken zijn. De türbe van Süleyman de Grote is een achthoekig gebouw met een koepel en prachtige Iznik-tegels met plantmotieven aan de binnenkant. De türbe van Hürrem Sultan (Roxolana) is versierd met rode tegels met tulpen. Beide mausolea zijn op zichzelf staande meesterwerken van de Ottomaanse decoratieve kunst uit het midden van de 16e eeuw.
In de noordwestelijke hoek van het complex, aan de voet van de moskee, bevindt zich het bescheiden graf van Mimar Sinan zelf — de architect die ongeveer 99 jaar oud werd en zich bij zijn eigen meesterwerk liet begraven. Loop daarna meteen aan de noordkant om de moskee heen: hier opent zich een panorama op de Gouden Hoorn, de Galatatoren en de Bosporus – een van de mooiste uitzichten van Istanbul, dat door velen wordt beschouwd als mooier dan de uitkijkpunten van Galata en Eyüp.
Na een bezoek aan de moskee en de türbe kunt u een wandeling maken door de binnenplaats met de fontein en rondom het hele complex — de voormalige madrasa’s, imaret en hamam doen tegenwoordig deels dienst als café, bibliotheek en onderwijsinstellingen. Reken voor het hele bezoek op minstens 75–90 minuten. Als je de dag op loopafstand wilt voortzetten: de Grote Bazaar ligt op 10 minuten lopen de heuvel af, de Egyptische Bazaar in Eminönü op 15 minuten.